چهارشنبه, شهریور 05, 1393
Text Size
آموزش بیمار اسکلتی - عضلانی علل ایجاد آرتروز مفصل ران و درمان آن

علل ایجاد آرتروز مفصل ران و درمان آن

 

 

آرتروز مفصل لگن یا ران 

ساییدگی مفصل که به آن آرتروز یا استئوآرتریت هم میگویند در واقع بیماری غضروف مفصل است. در ساییدگی یا آرتروز، غضروف مفصلی نازک و خراب میشود.

هر مفصل از دو استخوان تشکیل شده که در کنار یکدیگر قرار گرفته و نسبت به هم حرکت میکنند. برای تسهیل این حرکت و کاهش اصطکاک، محل تماس این دو استخوان باید صاف و لغزنده باشد و این وظیفه به عهده غضروف است. غضروف لایه ای نرم و ارتجاعی به رنگ سفید براق است که روی استخوان ها را در محلی که مفصل را تشکیل میدهند میپوشاند.

با افزایش سن و با شروع روند پیری، همانگونه که پوست چروکیده میشود و رنگ مو به سفیدی می گراید تغییراتی در غضروف مفصلی نیز اتفاق میفتد که مهمترین آنها نازک شدن لایه غضروفی و تغییر جنس غضروف است. غضروف دیگر آن شادابی و خاصیت ارتجاعی و کلفتی کافی برای محافظت از مفصل را ندارد و نتیجه آن کاهش حرکت یا خشکی مفصل و درد مفصلی است.

ساییدگی مفصل روندی طبیعی است:

همانطور که گفتیم این اتفاقات، قسمتی از روند طبیعی افزایش سن است ولی در افراد مختلف شدت و ضعف دارد. در بعضی افراد زودتر ایجاد شده و یا شدیدتر است و بعضی دیگر از افراد آن را کمتر تجربه میکنند. بعضی عوامل مانند وزن زیاد یا انجام کارهای بدنی خاص میتوانند این روند را تسریع کنند.

گاهی اوقات شدت این ناراحتی متناسب با سن بیمار نیست و تنها در این زمان است که میتوان به این روند نام بیماری را اطلاق کرد. این بیماری در زنان بیشتر از مردان دیده میشود. بعضی عوامل مانند شکستگی ها و یا عفونت ها و یا دیگر بیماریهای اسکلتال میتوانند ایجاد استئوآرتریت را سرعت دهند.

                                     


                                                                          779 orig 1

                                                                                مفصل ساییده شده                    مفصل طبیعی


استئوآرتریت یکی از شایعترین علل درد اندام در انسان ها است و ممکن است زمینه خانوادگی داشته باشد. یکی از مفاصل مستعد استئوآرتریت مفصل ران یا هیپ است که ممکن است به علت نیروها و فشارهای زیادی باشد که به این مفصل وارد میشود.

 

 

علت ایجاد ساییدگی در مفصل ران چیست؟

 

مهمترین عللی که موجب بروز این بیماری میشوند عبارتند از:

  • دیسپلازی مفصل ران : در این بیماری مادرزادی که بیشتر در زتان دیده میشود حفره استابولوم گودی کافی را نداشته و نمیتواند بطور کامل در بالای سر استخوان ران قرار گرفته و آنرا بپوشاند. نتیجه اینست که انتقال و توزیع نیروی وزن در مفصل ران به درستی صورت نمیگیرد. به بعضی از قسمت های غضروف استابولوم فشار بیش از حد وارد میشود . در نتیجه مفصل دچار تخریب و ساییدگی میشود.
  • ایمپینجمنت : در این بیماری مادرزادی به علت تغییر شکل هایی که در شکل استخوان مفصل ران ایجاد شده است، سر و گردن استخوان ران در موقع حرکت کردن در داخل حفره استابولوم، به لبه آن گیر میکند و این روند در دراز مدت موجب وارد آمدن فشارهای زیاد به مفصل میشود. نتیجه آن بروز استئوآرتریت است.
  • نکروز یا سیاه شدن سر استخوان ران : سر استخوان ران بدنبال نکروز و سیاه شدن بتدریج نرم شده و قدرت و سفتی خود را از دست میدهد. این استخوان نرم شده زیر فشار وزن تنه که در هنگام راه رفتن به آن وارد میشود بتدریج تغییر شکل میدهد. بدنبال این تغییر شکل، هماهنگی و یکنواختی که بین سر استخوان ران و حفره استابولوم وجود دارد از بین رفته و بر اثر سایش این دو استخوان بر روی هم، ساییدگی یا آرتروز مفصل ران بوجود میاید.
  • بد جوش خوردن شکستگی های استابولوم یا سر استخوان ران : شکستگی های استابولوم و شکستگی های سر استخوان ران جزء دسته کلی به نام شکستگی های لگن هستند. بد جوش خوردن شکستگی های استابولوم و یا سر استخوان ران موجب میشود سطح صاف و یکنواخت بین حفره استابولوم و سر استخوان ران از بین برود و سایش این دو سطح ناهموار در بلند مدت موجب ساییدگی و بروز آرتروز در مفصل ران میگردد.
  • آسیب به غضروف مفصل ران بدنبال ضربه : بدنبال ضربات شدیدی ( مانند سقوط از ارتفاع یا تصادف وسایل نقلیه) که به مفصل ران وارد میشود ممکن است حتی بدون اینکه شکستگی در مفصل ایجاد شده باشد غضروف سر استخوان ران یا غضروف حفره استابولوم آسیب ببیند. آسیب این غضروف سطح صاف و لغزند بین دو استخوان را از بین برده و بر اثر سایش مکرر سطوح مفصلی، در بلند مدت ساییدگی یا آرتروز ایجاد میشود.
  • عفونت مفصل ران : عفونت های مفصل ران میتواند موجب از بین رفتن غضروف سر استخوان ران یا غضروف حفره استابولوم شود. با از بین رفتن غضروف مفصلی ساییدگی و آرتروز ایجاد میشود.

 

آرتروز مفصل لگن یا ران ( ساییدگی یا استئوآرتریت هیپ) چگونه درمان میشود؟

روند استئوآرتریت قابل برگشت نیست ولی میتوان تا حدی مانع از پیشرفت آن شد. به بیان دیگر وقتی یک مفصل سائیده شده است به وضعیت قبلی خود برنمیگردد. پس هدف از درمان چیست. هدف درمان کاهش درد و دیگر مشکلات بیمار و کند کردن روند پیشرفت بیماری است. برای این کار پزشک ممکن است از اقدامات غیر جراحی استفاده کرده یا اقدام به عمل جراحی کند.

 

 

 

درمان غیر جراحی آرتروز مفصل ران

در مراحل اولیه آرتروز و هنگامی که شدت تخریب غضروف مفصل هنوز شدید نشده است درمان های غیر جراحی مفیدند این اقدامات عبارتند از:

  • از اعمال فشارهای زیاد به مفصل ران پرهیز کنید. کارهایی مثل نشست و برخاست زیاد بخصوص بر روی زمین، استفاده زیاد از پله، راه رفتن زیاد روی زمین های شیب دار، استفاده از توالت های سنتی و بلند کردن اشیاء سنگین مضر بوده و درد را تشدید کرده و سرعت پیشرفت بیماری را هم بیشتر میکند.
  • ورزشهای ملایم مانند شنا کردن و راه رفتن در استخر (آب درمانی) ر و دوچرخه سواری برای تقویت عضلات ران و بهتر کردن حرکات مفصل مفیدند.
  • استفاده از داروهای ضد درد و ضد التهاب مثل بروفن مفید است.
  • به اندازه کافی بخوابید.
  • اگر وزنتان زیاد است باید حتما با کمک پزشک آنرا کاهش دهید. کاهش وزن، هم شدت درد شما را کم کرده و هم پیشرفت بیماری را کند میکند.
  • در صورت نیاز در موقع راه رفتن از عصا استفاده کنید.
  • لگن خود را گرم نگه دارید. در زمستان شلوار گرم کن بپوشید. در تابستان جلوی باد مستقیم کولر و پنکه قرار نگیرید. در مواقعی که شدت درد افزایش میابد با استفاده از گرمای موضعی میتوانید شدت درد را کاهش دهید. گرمای موضعی را میتوانید از حوله گرم، کیسه آب گرم یا حوله برقی بدست آورید.
  • در موارد خاصی ممکن است پزشک متخصص طب فیزیکی و توانبخش مرکز جامع امید با تزریق داروهای کورتیکوستروئیدی در داخل مفصل ران شدت درد را کاهش دهد.
  • رویکرد پزشکان متخصص مرکز جامع توانبخشی امید به آرتروز مانند سایر مشکلات اسکلتی عضلانی، یک رویکرد چند رشته ای می باشد. بعنوان مثال خانم مسنی زانویش مبتلا به آرتروز است. دراین حالت رویکرد اول کاهش درد و در مرحله بعد بهبود عملکرد و در نهایت کمک به فرایند ترمیم است. در مورد کاهش درد با توجه به اینکه درد آرتروز به علت ساختمانهای اطراف است پس ابتدا باید بدان توجه نمود و کاهش التهاب در آنها مثل بورسیت (pes Anserinus) مهم است. همچنین باید به نقاط ماشه ای عضلات اطراف زانو توجه نمود و درد را کاهش داد. در مرحله بعد باید راستای زانو را بوسیله ارتوز زانو و یا یک کفی مناسب تصحیح نمود (در بسیاری از موارد زانو حالت پرانتزی پیدا می کند) همچنین توجه به تقویت عضلات اطراف زانو خیلی مهم است چون با تقویت آنها عملکرد فرد بهتر شده و میزان بار کمتری به زانو وارد می شود(لزوم آموزش تمرینات زانو) و در نهایت استفاده از تکنیک PRP جهت کمک به ترمیم غضروف مفصلی مهم است. پس همچنان که مشاهده می شود مثلاً PRP بعنوان فقط یک جزء در این فرآیند نقش دارد و می تواند یکی از اجزاء مهم در کنار سایر موارد باشد و طبق مقالات علمی خودش به تنهایی معجزه گر نیست ولی اگر همراه با یک رویکرد و دید کامل به مشکل بیمار باشد بهترین درمان مکمل است.درمان آرتروز لگن نیز در این مرکز به همین صورت چند رشته ای انجام می گیرد

 

درمان جراحی ساییدگی مفصل ران

در مواردی که شدت ساییدگی مفصل آنقدر زیاد باشد که اقدامات فوق نتواند درد بیمار را کاهش دهد میتوان از درمان های جراحی استفاده کرد. در حین عمل جراحی میتوان از روش های زیر استفاده کرد.

 

    

منبع:iranorthoped

 


 

Desinged & Development : Mohammad Tavajohi
Powered By : espitaman